Wij vernemen graag de ervaringen en visies van test-professionals op het gebied van testen en softwarekwaliteit. Deze keer gaan we voor onze blogreeks Let's talk about test in gesprek met Stevin Zand Scholten, Release- en changecoördinator bij Radboudumc.
"De olifantenpaadjes die gebruikers wel kennen en wij niet, komen nu veel vaker aan het licht."
Wie is Stevin?
Een positieve man van 46 jaar, die deze maand nog 47 wordt. Ik woon in Deventer en ben vader van een prachtige dochter van 13 jaar.
In Deventer heb ik bedrijfskundige informatica gestudeerd aan Hogeschool IJsselland (nu Saxion Hogeschool). Inmiddels ben ik mijn gehele werkzame leven actief in de IT binnen het domein Zorg. Eerst in consultancy functies bij PinkRoccade en Siemens en nu alweer 10 jaar bij Radboudumc.
Het worden van release-, change- en testmanager stond natuurlijk niet op je wensenlijstje vroeger?
Nee, zeker niet. Ik wilde straaljagerpiloot worden en dat wil ik nog steeds. Maar dat gaat denk ik niet lukken want ik kan niet tegen draaiende bewegingen. En leeftijd speelt ook niet mee haha... Profvoetballer bij Go Ahead Eagles behoorde ook bij de dromen, maar helaas…
Hoe raakte je verzeild in het testvak?
Ik heb altijd wel met testen te maken gehad. Dat begon al als consultant bij PinkRoccade en Siemens. Zeker als je aan de ontwikkelaars kant zit, zoals ik destijds. Dan wil je wel dat alles goed werkt voordat het bij de klant terechtkomt.
Bij Radboudumc ben ik verantwoordelijk voor het epd EPIC; het grootste IT-systeem van Radboudumc. Omdat ik een duidelijke visie over het beheer van EPIC heb, bemoeide ik me destijds tegen het werk van de testmanager Peter Smit aan. Dat was voor hem de reden om mij het testproces van EPIC op te laten pakken. Toen Peter (helaas te vroeg) overleed, heb ik het volledige testproces op me genomen.
"Deze eindgebruikers zijn de kwalitatieve stempel op het systeem."
Hoe is het testproces bij Radboudumc doorontwikkeld sinds jij het hebt overgenomen?
Binnen informatiemanagement is het testen naar een hoger niveau gebracht. Er wordt meer getest en zorgvuldiger getest. En deze olievlek laten we nog steeds verder doorvloeien. We laten EPIC nu testen door maar liefst 150 tot 200 eindgebruikers. Deze eindgebruikers zijn de kwalitatieve stempel op het systeem. Eerder waren het applicatie-specialisten die de FAT deden. Echter, applicatie-specialisten kennen niet alle olifantenpaadjes (processen) zoals een gebruiker die wel kent in de applicatie.
Inmiddels begrijpt de organisatie steeds beter dat testen een belangrijk onderdeel is van elk IT-project. Nieuwe projecten worden nu afgetrapt met een gedegen testplan; dat geldt ook voor niet-EPIC-gerelateerde projecten. De norm is nu dat de eigenaren van een nieuw project eerst bij mij moeten langskomen.
Wat levert het testen door zoveel gebruikers Radboudumc op?
Vooral een kwalitatief goed werkend systeem. Hierdoor krijgen we bijna geen productiemeldingen meer na een go-live van het EPD. Soms komen er nog technische meldingen binnen, maar ook dat gaan we aanpakken. Dit doen we met technische-testen.
Door zo breed te testen met gebruikers wordt onze bereikbaarheidsdienst nauwelijks nog gebeld voor productiezaken. Dat is wat je wilt! Toen ik begon bij Radboudumc werd ik tijdens bereikbaarheidsdiensten wel 12x in een weekend gebeld. Nu zelden!
Gebruikers vinden het ook leuk om te testen. Ze krijgen het gevoel dat ze gehoord worden. Een goede samenwerking is het halve werk. Ze hebben een inbreng in IT en de applicaties waar ze mee werken; dat wordt als positief ervaren.
"De helpdesk weet nu dat het rustig blijft."
En wat levert deze aanpak op voor informatiemanagement?
De olifantenpaadjes die gebruikers wel kennen en wij niet, komen nu veel vaker aan het licht. Als IT'ers testen wij van A-naar-B, van B-naar-C, enzovoorts. In de praktijk zie je dat gebruikers op productie in een applicatie van A-naar-E gaan en van D-naar-C. Zo testen ze ook. Dit levert inzicht op in fouten die we voorheen minder snel zagen.
Een applicatie heeft een bepaalde logica. Fouten die voortkomen uit olifantenpaadjes proberen we dicht te timmeren. Zo zorgen we ervoor dat die logica in de applicatie weer gevolgd wordt. Dat helpt gebruikers om op productie efficiënter te werken, wat zorgt voor minder druk op de helpdesk. De helpdesk weet nu dat het rustig blijft. Zo zijn we voor een livegang van 20 personen op locatie naar 5 man gegaan. De verantwoordelijke migreert zijn/haar bouw inmiddels vanuit huis.
Testen functioneel- en applicatiebeheerders dan nog wel mee?
Jazeker, koppelingen en grote aanpalende systemen testen we mee in integrated tests. Zo weten we dat koppelingen na een update blijven werken. Zij maken zelf ook tests hiervoor.
Welke grote aanpalende systemen doel je op?
Grote systemen zoals Lab (GLIMS) en Beelden (röntgen en radiologie). Als deze systemen plat liggen, dan is patient-safety in gevaar en lopen de kosten razendsnel op. Dan snap je wel dat dat testen belangrijk is. Een dagje geen OK (operatiekamer) kost veel geld, dus een goed testproces met een goede testmanagement-tool verdient zich snel terug.
Het gekke is dat het niet heel moeilijk is om te testen als je het goed inricht en uitvoert met een goede testmanagement-tool. Je kan bij wijze van spreken in vijf minuten klaar zijn met testen; daarmee bespaar je een hoop ellende en veel geld. Waarom op die effort en investering soms als eerste wordt bezuinigd, blijft vreemd.
Gaan er nog meer aanpalende systemen in de toekomst getest worden?
Mijn eerste stap moet zijn dat wij als informatiemanagement daar waar beheerd en ontwikkeld wordt, zelf volledig gaan testen. Wij moeten het voorbeeld geven als we de organisatie vragen om (mee) te testen. Die olievlek loopt al en moet nu doorvloeien. Daar ben ik volop mee bezig.
"...het management gaat zien dat testen belangrijk is."
Welke milestone heb je bereikt bij Radboudumc?
Dat gebruikers mee-testen en dat daardoor een verlaging van productiemeldingen na livegang is gerealiseerd.
Een andere milestone die groeiende is, is dat het management gaat zien dat testen belangrijk is. Er komen mensen binnen informatiemanagement werken zonder een IT-opleiding of achtergrond. Dat zijn goede mensen om erbij te hebben. Ze zijn heel goed in de processen en zijn zeer waardevol maar hebben geen wetenschap over testen. Het is leuk om zo’n mengelmoes te hebben en dat maakt je sterk.
Welke rol speelt Testersuite binnen het testproces van Radboudumc?
Testersuite maakt het faciliteren van testen makkelijk. Het zit eenvoudig in elkaar, is professioneel en iedereen kan er snel mee werken. Daarnaast werkt Testersuite altijd en heeft een kenmerk van ’no more, no less’. Dergelijke tools moeten je goed ondersteunen en dat doet het dus.
Daarnaast zijn korte lijnen met Testersuite fijn. Jullie reageren heel snel, zijn makkelijk benaderbaar en prettige mensen.
Kijk jij ook naar geautomatiseerd testen?
Geautomatiseerd testen is nog niet voor ons weggelegd. Eerst moet er een goede basis neergezet worden alvorens dit verder te ontwikkelen. Wellicht in de toekomst dat we voor Microsoft-producten wat met testautomatisering gaan doen maar het heeft geen prio.
Ik zie testautomatisering vooral als extra controle op je normale testen en daarvoor is het te duur.
In bijvoorbeeld de finance-wereld heb je minder met mensen te maken en zal er minder veranderen, dat kan je dus geautomatiseerd doen. Onze processen zijn uitgebreid en complex. Er zit een grote menselijke factor in en er zijn zoveel verschillende disciplines en afslagen in processen. Dat is moeilijk te vangen met testautomatisering. Je weet nooit welke afslag een patiënt neemt in het proces. Een pinpas aanvragen gaat wat makkelijker. Daar waar vastomlijnde procedures zijn is geautomatiseerd testen eenvoudiger. Als mensen mij kunnen overtuigen van testautomatisering dan hoor ik dat graag.
Waar wil je met het testproces binnen Radboudumc naar toe?
Dat heel informatiemanagement binnen nu en twee jaar testen bij de standaardwerkzaamheden heeft zitten. Het mag niet zo zijn dat wij zelf op informatiemanagement tegen productiemeldingen aanlopen die makkelijk getackeld hadden kunnen zijn door te testen.
"Soms genereert AI antwoorden die je niet kan communiceren met patiënten."
Wordt er door Radboudumc in generieke zin al met AI gewerkt?
Wij zetten AI in om samenvattingen te maken van patiënt-gesprekken. Het is nog lang niet zo dat AI volledig is als je met mensenlevens omgaat. We zijn hier nog niet aan toe. Soms genereert AI antwoorden die je niet kan communiceren met patiënten. Dan breekt er paniek uit; het is niet betrouwbaar genoeg. We gebruiken het zeker nog niet voor ons testproces in verband met de menselijke factor waarmee wij te maken hebben in het ziekenhuis.
Wat is jouw advies aan andere ziekenhuizen ten aanzien van testen?
Zorg voor het optuigen van gebruikerstesten en laat ze ook uitvoeren door gebruikers. Ik weet dat alle EPIC-huizen dat ook graag willen. In ons landelijke EPIC-gebruikers-overleg hebben we het daar ook over.
Wat adviseer je aan startende testers?
Probeer eerst de basis van je applicatie goed te kennen, voordat je verder gaat met testen. Als je de basis goed beheerst dan kan je gaan praten over testen. Je weet dan namelijk waarover je het hebt.
Ik vind dat iedereen binnen informatiemanagement een ITIL-certificaat moet hebben. Toen ik begon bij PinkRoccade moest ik de eerste week ITIL gaan doen. Ik dacht met mijn opleiding dat ik alles wel wist maar met ITIL kwam ik erachter dat dit niet zo was. Een ITIL-certificaat is een goede basis.
